مصاحبه بسیار جالب و پاسخهای هوشمندانه داریوش همایون به تلویزیون بی بی سی در سال ۲۰۰۹

در مصاحبه ای که حدود ۴ سال پیش  قبل ضبط شده است ، شادروان داریوش همایون نظر خود را نسبت به انقلاب،اصلاحات و رژیم پادشاهی بیان می کند .

داریوش همایون (۵ مهر ۱۳۰۷ در تهران-۸ بهمن ۱۳۸۹ در ژنو)، روزنامه‌نگار و سیاست‌مدار ایرانی بود. وی در آغاز حکومت محمدرضا پهلوی و در زمان نخست وزیری محمد مصدق از فعالان سیاسی و از اعضای حزب سومکا بود. در زمان نخست وزیری جمشید آموزگار وزیر اطلاعات و جهانگردی و سخنگوی دولت بود.

تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان‌های فیروزبهرام و ابن سینا، و دورهٔ متوسطه را در دبیرستان‌های البرز و دارایی به پایان رساند. با دریافت مدرک دیپلم، به استخدام وزارت دارایی در آمد و سپس دورهٔ کارشناسی و دکترای حقوق را در دانشگاه تهران به پایان رساند. فعالیت‌های سیاسی خود را در سال ۱۳۲۰ و همزمان با جنگ جهانی دوم و اشغال ایران آغاز کرد.

عنایت فانی: چه کسی‌ یا کسانی‌ راشما مسبب این میدانید که نگذاشتند جامعه متحول بشود در اون مقطع؟
داریوش همایون: هردو طرف طیف سیاسی . شاه از اون طرف
چون شاه بعد از ١٣٣٩ میخواست باز کند و جبهه ملی‌  را دعوت کرد و خلیل ملکی‌  رفت و …
شاه هم بعد از برنامه اصلاحات اجتماعی  که حقیقتا برنامه درخشانی بود، اجرا کرد دچار یک غروری‌ شد و یک خوشبینی که من اصلا نیازی ندارم به نیروهای‌ دیگر. من که دارم کارم رو میکنم و مردم هم که طرفدارم هستند ( مردم واقعا طرفدارش بودند ) در نتیجه موضوع منتفی شد و بعد واکنش نیروی‌ های‌ مخالف در برابر اون برنامه اصلاحی اصلا شرم آور بود. مگر میشود انسان با برنامه اصلاحات ارضی مخالفت کند چون شاه کرده؟ خوب هرکی کرده باشه
همه اروپا اصلاحات ارضی رو شاهان کردند، در همه اروپا …
عنایت فانی: خوب با وجود مخالفت‌ها و میدونید که مخالفت‌ها سرکوب شد و امکانات رژیم شاهنشاهی محدود نشد
داریوش همایون: وقتی با برنامه اصلاحات ارضی حق رای زنان و سهیم کردن کارگران مخالفت میشه خوب معلومه از آن طرف میفته! یعنی شاه نه تنها تحقیر کرد مخالفانش رو بلکه کینه پیدا کرد که شما چی میگید اصلا؟ با کی هستید؟
وقتی شما همه چیز رو بخواهید هیچ چیز گاهی گیرتون نمیاد. مخالفان همه چیز می خواستند
عنایت فانی: ولی انقلاب ١٣۵٧ در ایران، آیا قبول دارید که یکی از مردمی ترین انقلاب های از نظر شرکت … آیا فکر نمی کنید این بر خلاف اون چیزی است که شما میگویید طرفدار داشت شاه، نداشت در واقع …
داریوش همایون: آخه شما قاطی میکنید! شما از سال ١٣٣٩-١٣۴٠ میپرید به ۵٧! ربطی نداره به هم. در ١٧ سال هزار اتفاق میفته
عنایت فانی: ولی اتفاق که خلق الساعه نیست …
داریوش همایون: خلق الساعه نیست ولی ١٧ سال هم مدت بسیار طولانی هست. انقلاب ١٧ سال طول نمیکشد
عنایت فانی: خوب زمینه داره …
داریوش همایون: انقلاب ١٧ سال زمینه نمی خواد. انقلاب اسلامی ۶ ماه در واقع طول داد. عمر انقلاب اسلامی ۶ ماه بود و پیش از اون هیچ نشانی از انقلاب اسلامی نبود و اون شعار‌ها نبودو در اون ۶ ماه هم هیچ مقاومتی از طرف رژیم نبود والا جلوش رو گرفته بودند.
آنچه باعث انقلاب شد کسی متذکرش نمی شود. عامل اصلی تسلیم شاه بود.
شاه در سال ١٩٨١ که من رسیدم به پاریس یک مصاحبه ای کرد با واشینگتن پست و گفت سیاست من در برابر انقلاب صرفا تسلیم بود این بود که انقلاب پیروز شد …
عنایت فانی: یعنی باید سرکوب میکرد به نظر شما؟
داریوش همایون: نه سرکوب نیازی نیست …
عنایت فانی: خوب کار دیگری نمی شود کرد وقتی میلیون‌ها نفر آمدند به خیابان ….
داریوش همایون: چرا نمیشه؟ هزار جنبش انقلابی در سراسر دنیا هر روز میشه
آخه جنبش انقلابی ایران چه بود؟ تظاهرات مثلا قم بود، اینکه نباید انقلاب بشه که … با تظاهرات ٢٠٠ نفر طلبه که انقلاب نمیشه که …
سرکوب از اون لغت‌ها هست که تا بگی همه وحشت میکنند. شما یک عده را میگیرید حالا اسمش هرچی هست. یکه عده ای رو میگیرید و یک عده ای رو هم اجازه میدید فعالیت کنند ولی شما اونهایی رو که باید فعالیت کنند بگیرید و اونهایی رو که باید بگیرید بگذارید فعالیت کنند، خوب همین میشه دیگه. مطمئن باشید تا ماه آذر و دی میشد جلوی انقلاب رو گرفت بدون خونریزی زیاد. البته عده ای کشته میشدند چون دو سه هـزار نفر همون شش ماه کشته شدند با همه تسلیم! اینطور هم نیست که تسلیم جلوی خونریزی را گرفت.
عنایت فانی: خوب میشه اینطور گفت که برای مدت های طولانی احزاب رو بسته بودند و فضای سیاسی در مملکت کاملا بسته بود و فضای اختناق وجود داشت و تنها راهی که وجود داشت این بود که مردم بریزند به خیابان. پس این انقلاب مردم بود قبل از هر چیز دیگه …
داریوش همایون: ما در مورد انقلاب مردم بحث نداریم ، قبوله …
این مردم روز اول که نریختند توی خیابان. این مردم گروه گروه و لایه لایه اجتماعی پیوستند به انقلاب،  شش ماه طول کشید. یعنی هرچه شاه بیشتر کوتاه آمد عده بیشتری آمدند به خیابان.
شما اگر روز اول جلوی جریانی رابگیرید …
عنایت فانی: حال از این بگذریم و بریم سوال دیگه ای رو مطرح کنم شما الان حزب مشروطه رو درست کردید و من مرامنامه و اساسنامه شما رو خوندم و بسیار قشنگ هست و آینده ای را که برای ایران ترسیم میکنید، همونطور که خودتون هم گفتید خیلی مدرن و مدل حکومت های دمکراتیک اروپایی هست ولی یک اشکال اساسی و بنیادین داره و اون اینکه شما به نظام شاهنشاهی معتقد هستید و این با اون مجموع اون چیز هایی که شما میگیویید مغایر میاد.
داریوش همایون: من با نظام شاهنشاهی هیچ موافقتی ندارم. شاهنشاهی معنی نداره در ایران. مگه ما شاهان داریم که شاهنشاه داشته باشیم؟ نه ما با پادشاهی مشروطه موافقیم همونی که شما در انگلیس دارید. شما در انگلیس فراموش میکنید که در قرن هفده‌ام که حق الاهی پادشاهان است. حق الاهی پادشاهان در همون انگلیس شما یک پادشاه گفت من حق الاهی دارم، در فرانسه هم اون بابا گفت اصلا همه میگفتند. در ١۶٨۶ انگلیس پادشاهی مشروطه پیدا کرد …
عنایت فانی: ولی مردم در رفراندم ازشون پرسیدند نظام پادشاهی میخواهید؟ ٩٨ درصد گفتند  بله چرا شما دوباره فکر میکنید که ….
داریوش همایون: بسیار خوب! این مال ٣٠ سال پیش بود. معلوم نیست امروز یا دو سال دیگه اگر از مردم بپرسید چه بگویند این رو هیچ کس نمی داند مگر آنکه شما بگویید یکبار گفتند تموم شد رفت که معنی ندارد مردم میتوانند هر روز نظرشون رو عوض کنند.
ایران در صد ساله گذشته به اندازه به اندازه سیصد سال اروپا تجربه کرده. برای اینکه الان سیر رویداد‌ها سریع تر هست. اون موقع خبر از اینور کشور به اونور کشور یکماه طول میکشید، الان دو ثانیه طول میکشه و کمتر این هست که ما تجربه کردیم. ما دیدیم نظام شاهنشاهی چیه، جمهوری اسلامی چیه، چپ چیه راست چیه همه اینها رو دیدیم. ما هم که نمی گوییم حتما باید این بشود. ما میگوییم اگر مردم خواستند ما این رو پیشنهاد میکنیم. ما حق داریم شما حق دارید بگویید جمهوری . فرقی نمیکنه یا شما نظامتون نظام دمکراتیک هست اونوقت پادشاهایتون هم دمکراتیک هست یا نظام دیکتاتوری هست جمهوریتون هم مثل سوریه یا جمهوری آذربایجان، چه فرقی میکند اسمش؟ از پادشاهی هم بد تره …
این است که از اسم وحشت نکنید. ما گفتیم تجربه تارخی ما، ما را به آنجا رسانده است که میتوانیم یک پادشاهی مشروطه برقرار نماییم. اگر مردم بخواهند، اگر هم نخواستند تموم شد رفت.
عنایت فانی: ولی بسیاری معتقدند ازجمله مخالفان نظام جمهوری اسلامی در ایران و خارج از ایران که هر نوع تحولی در جهت دمکراتیک شدن جامعه ایران، از درون ایران و از درون همین نظام اسلامی با اصلاح شدن نظام اسلامی بشود، نظر شما چیست در این رابطه؟
داریوش همایون: در اینکه همه چیز از درون ایران ولی با یک نفوذ هایی از بیرون ، بالاخره لوله آزمایشگاه که نیست اونجا، هزار نفوذ هست. ولی مسلم است آنچه که در ایران تعیین کننده هست، تحولات درونی است و من هـیچ اشکالی هم با این ندارم که خود این نظام دچار تحول بشود. به مراتب ترجیح دارد که در خود این نظام کسانی پیدا شوند که این بساط را برچینند تا اینکه خونریزی بشود و مملکت از بین برود. اونها مسالی هست که درباره‌اش به هم دعوایی هم نمی توانیم داشته باشیم. ولی فقط شما امیدوار باشید که در خود این نظام عده ای پیدا شوند که درست کنند معلوم نیست. یک نظام هایی نمتوانند. کره شمالی از درونش نمی تواند چیزی اتفاق بیفتد، البته ایران کره شمالی نیست. ولی خوب یک نظام هایی هستند نمی شود کاریش کرد. باید فرو بریزد. شوروی فرو ریخت. اصلاح نشد
اینها هم ممکن است فرو بریزند، و واقعا هم با وضعی که به وجود آوردند احتمال فروریزی خیلی بیشتر است ولی اونهم من نفی نمیکنم.
عنایت فانی: ولی نشانه هایی وجود داره در داخل ایران که این اصلاحات مقدوره و خواست بیشتر مردم ایران هم همینه …
داریوش همایون: اونور هم البته مقاومت‌ها زیاده. نه در این شک نیست. مردم این راه حل رو ترجیح میدهند من هم اگر ایران بودم این راه حل رو ترجیح میدادم. و هستند و نیروهای خیلی موثری که دنبالش هستند ولی اونطرف هم میدونیم که چه قدرت هایی متمرکز شدند که وضع موجود و منافع خودشون رو نگه دارند و این تنش هزار اتفاق ممکن است بیفتد، معلوم نیست واقعا … اما من هیچ کدوم از این احتمالات را نفی نمیکنم، همش به سود ایران است.

 

This entry was posted in armando104 and tagged . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s